De digitale goody bag van Sounds of Change

Dank voor jullie deelname aan onze workshop(s)!

Op deze pagina vinden jullie een korte terugblik op wat we hebben gedaan en besproken, aangevuld met een aantal oefeningen en video’s die je direct kunt toepassen in je werk.

Daarnaast zijn we met Sounds of Change ook betrokken bij het project Een boek voor jou, een initiatief van kinderboekenschrijfster Marit Törnqvist. Deze boeken (en de bijbehorende muziekcompositie die wij heb gemaakt) worden momenteel in een oplage van 7500 stuks uitgedeeld aan kinderen op AZC’s in Nederland. Onderaan deze pagina meer daarover.

De workshop

Tijdens de workshop hebben we ervaren hoe muziek en andere creatieve werkvormen kunnen bijdragen aan psychosociaal welzijn en het verlagen van stressniveau’s.

We hebben gewerkt met eenvoudige, laagdrempelige oefeningen en spelletjes, met o.a. stem, lichaam en Boomwhackers (de gekleurde buizen die elk een eigen toon hebben), die helpen om:

  • verbinding te maken

  • spanning te reguleren

  • en bewoners actief te betrekken

Vier elementen die steeds terugkomen

In ons werk met Sounds of Change, en in samenwerking met Trauma Company, zien we vier elementen die een belangrijke rol spelen in het omgaan met stress en het kalmeren van de ‘alarmbel’ (zoals beschreven in het boekje ‘Wanneer de (Alarm)bel rinkelt’ van Anne van de Ouwelant).

  • Beweging
    ”The body keeps the score” (Bessel van der Kolk).
    Beweging helpt om spanning in het lichaam te verlagen of los te laten.
    Dat kan zitten in muziek, maar ook in sport, spel of simpele fysieke oefeningen.
    Zelfs kleine bewegingen; klappen, lopen, schudden, kunnen al effect hebben.

  • Verbinding
    Samen iets doen zorgt voor contact en veiligheid.
    Dit kan ontstaan in muziek, sport, spel, maar net zo goed in een gesprek, een spel of simpelweg samen koffie drinken.

  • Controle teruggeven (autonomie)
    Veel bewoners hebben weinig controle over hun situatie. Ook als ze traumatische ervaringen hebben meegemaakt, hebben ze te maken gehad met controle verlies. Over de situaties waarin ze zich nu bevinden in Nederland en de procedure die ze doorlopen, hebben ze ook weinig controle.
    Daarom is het belangrijk om hen op sommige momenten, bijvoorbeeld in creatieve sessies, ruimte te geven voor keuze en eigen inbreng.

    Dat kan heel klein beginnen:

    • meedoen of even observeren

    • kiezen tussen twee opties

    • zelf iets toevoegen aan een activiteit

    Of groter:

    • een eigen idee inbrengen

    • iets maken (muziek, tekst, beeld)

    • een rol krijgen in de groep of even de leiding nemen

  • Voorspelbaarheid
    Structuur en duidelijkheid geven rust.
    Bijvoorbeeld:

    • werken met een vaste opbouw

    • duidelijke afspraken

    • zeggen wat je doet en doen wat je zeg

Binnen Sounds of Change werken we vaak met een herkenbare structuur (zoals check-in, warming-up en daarna pas de kernactiviteit), zodat deelnemers weten wat ze kunnen verwachten.

Werken vanuit eenvoud

Een belangrijk uitgangspunt voor het werken met muziek en creatieve interventies is:
begin op een niveau waar iedereen kan meedoen. Zo ontstaat er gelijkwaardigheid en hebben deelnemers het gevoel dat ze het kunnen. Vanuit deze ‘succeservaring’ kan je verder ontwikkelen.

Door te starten met iets eenvoudigs (zoals een ritme, beweging of spel), ontstaat er:

  • vertrouwen

  • ontspanning

  • en ruimte om verder te bouwen

Toepassing in de praktijk

Je hoeft geen muzikant te zijn om hiermee te werken.
Kleine interventies kunnen al verschil maken:

  • begin met een korte check-in. Bijvoorbeeld een rondvraag op basis van een vraag of het Rumble If spel (zie hieronder). Een (korte) check-in, gevolgd door een simpel ritme of beweging, kan al helpen om een groep te laten landen en meer rust te creëren.

  • gebruik ritme, muzikale spellen (zie hieronder) of beweging om energie te sturen

  • bied eenvoudige keuzes

  • werk met herhaling en herkenbare structuur

  • houd het speels en laagdrempelig

Ook wil ik graag benadrukken dat bij het inzetten van muziek en creatieve interventies het niet zozeer gaat om het correct uitvoeren van een specifieke oefening, maar om:

  • het moment waarop je iets inzet

  • hoe je het aanbiedt

  • en hoe goed het aansluit bij de groep of het individu

Soms kan een korte gezamenlijke activiteit , zoals een ritme, samen naar muziek luisteren, een beweging of een speels moment, al helpen om spanning te verlagen, zonder dat dit expliciet als ‘oefening’ wordt benoemd.

Regulatie & co-regulatie

Tijdens de workshop hebben we kort ervaren hoe eenvoudige interventies, zoals ademhaling, beweging en ritme, kunnen bijdragen aan het direct reguleren van stress, zowel bij jezelf als in contact met anderen.

In het werkveld van psychosociale ondersteuning wordt dit vaak co-regulatie genoemd: het vermogen om elkaar te helpen om spanning te laten zakken en weer wat meer rust en balans te ervaren.

Belangrijke nuance

Hoewel er veel praktische oefeningen bestaan (zoals ademhalingsoefeningen, beweging of tapping), is het belangrijk om deze altijd in de juiste context en met de juiste afstemming te gebruiken. Het gaat daarbij minder om de oefening zelf, en meer om de afstemming en het moment.

Binnen Sounds of Change werken we daarom met deze interventies als onderdeel van een bredere, trauma-sensitieve benadering, waarin o.a. ook aandacht is voor:

  • veiligheid en voorspelbaarheid

  • vrijwillige deelname (geen druk)

  • keuzevrijheid en autonomie

  • het kunnen ‘lezen’ van een groep

Voor het verdiepen van dit soort werkvormen en het verantwoord inzetten ervan, is verdere training en begeleiding aan te raden.

Oefeningen

Enkele muzikale oefeningen en spelletje die wij tijdens de workshop hebben gebruikt, kan je hieronder vinden. Uiteraard is dit slechts een klein gedeelte van de totale bibliotheek aan werkvormen, activiteiten en oefeningen die wij gebruiken in onze trainingen.

Een boek voor jou

Dit project zorgt ervoor dat kinderen die in Nederland aankomen en in een AZC verblijven, een boek krijgen in hun eigen taal, als welkom en als manier om verhalen, taal en verbeelding toegankelijk te maken.
Dit sluit aan bij het werken met taal, identiteit en herkenning bij kinderen en families in de opvang.

Het boek is inmiddels in een oplage van 7.500 exemplaren verspreid over 20 AZC’s, in meerdere talen die aansluiten bij de achtergrond van de kinderen en families.

👉 Meer informatie over het project:
https://eenboekvoorjou.nl/

👉 Download hier de poster die we jullie hebben gekregen tijdens de vakdagen, als je er zelf meer wilt uitprinten om op locaties te hangen.

Muziek bij het boek

Voor dit project heb ik samen met Martin Fondse muziek ontwikkeld, uitgevoerd door verschillende artiesten, waaronder Meral Polat, Lilian Farahani en Nawras Altak

Het lied is opgenomen in 10 talen, met daarnaast:

een versie waarin alle talen samenkomen

en een sing-along / karaoke versie

De muziek kan gebruikt worden om samen te luisteren, te zingen of als ingang voor contact en expressie.

👉 Beluister alle versies via:
https://distrokid.com/hyperfollow/eenboekvoorjou/overal-en-nergens


Contact

Mocht je meer willen weten over Sounds of Change, neem dan eens een kijkje op onze website www.soundsofchange.org. Voor specifieke vragen of mogelijke samenwerking kan je Lucas Dols mailen: lucas@soundsofchange.org.

Met muzikale groet en hopelijk tot een volgende keer,

Lucas Dols